O Nadal Atípico
© Relato creado por Xurxo M. Gago Chao
Estaba
no derradeiro Nadal da súa vida, unha vida triste e pálida refractada
nos seus versos cheos de melancolía. Unha vida chorando amarguras e
penas colmadas polo inmenso amor a súa fala, as súas letras, da súa
patria galega. Esa loita continua por ser muller nun mundo de homes, por
demostrar que a feminidade tiña o seu lugar no mundo, por gañar o
respeto dos paroleiros e críticos cando unha muller inxente os superaba
nos éxitos. Moitos lle tiñan medo, pero non medo físico, senón un medo
psicolóxico, a negaban en público mais de tres veces despois de cantar
os galos. Dela xurdía unha loita desesperada pola historia e defensa da
súa terra terriña, da que sempre suspirou. Mais sorprendíase coma os
mesmos veciños galegos tremían de medo por mostrar delicia polo seu,
ante o castelanismo imposto que facía a moitos galegos emigrar. Ese
sentimento que sentía plasmouno nunha folla; se cadra, cara o seu
derradeiro Nadal. Presentindo a negra sombra, escribiu.
Recreouse
na escritura das palabras sobre a folla, custáballe traballo
concentrarse coa dor que tiña, una dor segreda, que de momento a ninguén
comunicara, aínda que no seu interior supera co seu fin estaba preto, a
noite e o día facíaselle interminable. Era un Nadal atípico. Abrigouse
ben, partiu cara á cidade de Compostela, alí o seu espírito enchíase,
ámbolos dous unidos pola eternidade nos seus versos. Paseou pola
catedral, deslizouse silenciosa por un pasadelo estreito, indo a parar
os baixos da catedral, ninguén a vira chegar a onde se encontraba.
Levantou unha pedra pequena dunha das paredes do pasadelo, no oco meteu a
folla que escribira enrolada nunha tea de cor branca e cuberta cun lazo
azul para suxeitar. Incrustou de novo a pedra, tomou na súa man un
zapato e golpeou ata que quedou ben segura. Logo, cun coitelo, marcou a
seguintes iniciais: NAG
Tras
a volta á casa a súa dor incrementouse do axitado día que tivera,
deitouse tranquila na súa cama e deixou escrito para os seus herdeiros
unha especie de mapa que indicaba onde se encontraba un escrito seu para
un Nadal especial. O mesmo, debería saír a luz no momento adecuado, no
Nadal adecuado, sempre e cando o Galego sufrise unha represión e houbese
perigo da desaparición da fala, dás letras ou dás costumes galegas.
Pensativa; deixou o que estaba a facer e deitouse a durmir e a soñar coa
súa terra viva e libre, confiaba nos seus, nas futuras xeracións
galegas. O cabo duns meses deixaría este mundo, aínda co seu espírito
andaría a vagar, a vixiar a súa terra en liberdade.
Cento
cincuenta anos despois, xa no ano dous mil dez, os seus herdeiros
mantiñan na súa posesión parte do legado que deixara. Un mapa moi
peculiar chamou a atención da familia. Xusto cando a fala galega estaba a
sentirse represaliada polos mesmos galegos gobernantes do momento. Os
que contaxiados polo castelanismo do interior da península estaban
dispostos a minguar a fala mediante decretos leis, e ademais parecían
condenar a lingua galega a unha progresión negativa ata a súa
desaparición. Era o momento de sacar á luz o que contiña o mapa, escrito
no século dezanove por unha muller galega, loitadora e adiantada o seu
tempo.
Varios
representantes dá familia foron o lugar seguindo as instrucións do
mapa, transcorría o mes de decembro, a dous día do Nadal do ano dous mil
dez. Xa quedaran coas autoridades da igrexa para poder circular polos
pasadelos axeitados e encontrar o que estaban a procurar. Incluso algún
dos noviciños da catedral colaborou na busca das palabras NAG escritas
nalgunha pedra deses antigos pasadelos. Varias horas levoulles a
procura, pero o final apareceu. Curiosamente a pedra estaba frouxa e non
lles levou moito tempo sacala para fora e descubrir o que dentro dela
gardaba.
Os
familiares xuntáronse preto do descubrimento, un deles tomou nas súas
mans un farrapo ocre, aínda que a cinta que á amarraba era da cor do
ceo, distinguíase á perfección. Con moita calma, a modiño, introduciron a
tea nunha pequena urna de cristal, tralo que partiron do lugar cun
tesouro herdado nas súas mans.
Reunírense
de urxencia, era o momento de ollar algo inédito da máis grande
escritora da lingua galega. Case cunha cerimonia moi pausada, o familiar
da diva galega desenvolveu o farrapo, del xurdiu unha folla ocrácea que
contiña palabras escritas nunha caligrafía completamente lexible:
Bo Nadal Galegos, dende a cápsula do tempo! Sentide o meu sentimento.
Sentide a vosa fala coma se fose unha célula mais das vosas entrañas. As
nosas letras son historia, que perduren na memoria. A vergoña
silandeira que vós arrastra no tempo desapareza de súpeto botándolle
peito. Pola túa fala, pola túa terra, defendede o Galego, que nunca se
esqueza. Volta galego, volta a túa terra, nela esta o teu fado onte
renegado.
As palabras calaron fondo no
interior dás persoas presentes e a emoción embargounos. Non tardou en
darse a coñecer ós diferentes medios de prensa a noticia. Unha noticia
que expandiuse coma unha centella, coma un lóstrego comezou a brillar.
Moitos galegos sentíronse aludidos e sorprendidos pola grandeza dunha
muller que amaba o seu, e máis de cento cincuenta anos despois da súa
morte continuaba a loitar dende a eternidade pola defensa da patria
galega, entregándolle os seus uns versos inéditos cando o Galego máis
adoecía. Dende entón, os galegos déronse de conta de que non poderían
permitir que a súa fala e a súa historia fosen pisadas polo poder. O
pobo decidiría o futuro do Galego. Nese atípico Nadal a fala rexurdiu,
grazas a loita da nai de tódolos galegos, chamada Rosalía.
© Relato creado por Xurxo M. Gago Chao
