A Escola Obradoiro "Pedra e Mar"
© Relato creado por Xurxo M. Gago Chao
Formei parte da especialidade de Forxa, onde aprendín as artes e o oficio da man do experimentado ferreiro Don Vicente Leirachá. Dende o ano mil novecentos noventa até xullo de mil novecentos noventa e dous formeime como ferreiro. Inda que, antes de comezar a construción da verxa forxada, tivemos que construír a estrutura metálica das naves que acollerían as especialidades de forxa, cantaría e albanelaría. Ademais, entre todas as especialidades restauramos os distintos edificios que acollerían as aulas e as oficinas e despachos de dirección. Con todo, saneouse aquela zona vella do porto e converteuse durante ano e medio nunha escola obradoiro, nunha zona revitalizada e dinámica na que se formaron cincuenta persoas en diferentes especialidades.
Moitas das pezas da actual verxa forxada foron traballadas por min, moitos puntos de soldadura e, algún cordón tamén. É un orgullo a día de hoxe observar a verxa cada vez que circulo pola estrada baixa, e cando iso pasa, veñen as lembranzas sobre aquel tempo traballando como ferreiro aprendendo do mestre Leirachá. Tamén é certo que aprendín moito dos compañeiros e compañeiras cos que coincidín e dos mestres e mestras que tan ben se aplicaron con nós.
O proxecto consistía en pechar a estrada baixa até a porta do tren, pero o período asignado á escola obradoiro finalizou sen que se conseguise o obxectivo. Polo tanto; a Xunta do Porto de Ferrol, decidiu nos animar, a uns cantos de nós, das especialidades de forza, cantaría e albanelaría, a nos xuntar nunha cooperativa limitada para nos conceder a contrata dos tramos de verxa forxada que faltaban por facer. Finalmente, constituímonos como cooperativa especializada en obras en xeral de cantaría, albanelaría e forxa e encargámonos de continuar o peche da estrada baixa do porto até a porta do tren. E así foi, conseguimos un contrato profesional de operarios de terceira, de seis meses de duración, e comezamos a traballar tendo á nosa disposición as mesmas naves que foran utilizadas cando a escola obradoiro.
Neses seis meses; convertémonos en todos uns profesionais dos distintos gremios e, con esforzo e bo facer, fomos achegándonos ao final do traballo, completando todos os tramos restantes. Conseguimos cubrir boa parte da estrada baixa de muro de pedra de cantaría e de verxa forxada nas mesma forxas construídas nas naves levantadas polo alumnado da escola obradoiro. Toda unha verdadeira historia de progresión profesional e de bo facer, tan bo, que a día de hoxe alí seguen as verxas e os muros a presidir a face máis vella de Ferrol Vello.
Como anécdota, mencionar que, as autoridades portuarias daquela época prometérannos a colocación dunha placa conmemorativa, preto do último tramo de verxa, onde figurarían os nomes de todos os albaneis, canteiros e ferreiros que participamos no peche da estrada baixa do porto de Ferrol, que levaba máis de oito anos pechada á circulación. Pero, por desgraza e para confirmación de que as promesas as leva o vento, a colocación da placa mencionada nunca se produciu.
Queda en nós o orgullo de participar naquel proxecto, e anos máis tarde, xa con fillos e fillas, poder lles ensinar o resultado perdurábel no tempo daquel grata experiencia formativa laboral.
Despois da finalización da obra, a nosa Cooperativa Construnor S.L., desfíxose por falta de perspectivas, xa que non íamos ser capaces de competir nos concursos con empresas con mellores medios e recursos que nós, tales como Abeconsa e Dragados, entre outras. Polo tanto, moitos dos integrantes da cooperativa tomaron outros camiños, e ao final, cada un de nós aventurouse a outros retos laborais poñendo fin a aquela aventura empresarial.
Comentar, que a poucos metros de onde traballei durante aqueles anos, naquela estrada baixa do porto, morría a miña bisavoa Leocadia, peixeira atropelada por un autobús da Armada Española un negro día do mes de agosto do no ano mil novecentos sesenta e tres, mentres camiñaba cara a Serantes empurrando o seu carro de rodas, que contiña varios cestos cheíños de sardiñas. A Peixeira Leocadia: http://www.galaicum.gal/2017/05/leocadia.html
A miña vida; os meus herdeiros, o meu destino, sempre ligado a Ferrol Vello…
© Relato creado por Xurxo M. Gago Chao
